Sağlık&Güzellik Her Yönü ile Polikistik Over Sendromu.

Her Yönü ile Polikistik Over Sendromu.

Sağlık&Güzellik
Her Yönü ile Polikistik Over Sendromu.

Her Yönü ile Polikistik Over Sendromu

Günümüzde adını giderek daha sık duymaya başladığımız, kadınların yaklaşık %10'unu etkileyen hormonal bir bozukluk olan Polikistik Over Sendromu (PKOS),  her "Sendrom" gibi bir dizi problemin bir arada bulunduğu bir durumdur ve farklı kadınları farklı yönleriyle daha fazla etkileyebilmektedir. Tam olarak PKOS tanısının koyulması için bir kadın iki -üç farklı sorun ile karşı karşıya olmalıdır:  Yumurtlama bozukluğu ve buna bağlı adet düzensizliği, yüksek testosteron ( erkeklik hormonu) düzeyleri ve buna bağlı tüylenme, sivilcelenme, yağlı cilt yapısı, saç dökülmesi gibi problemler ve ultrasonda yumurtalıkların çok küçük ve çok sayıda kistçikler içerdiğinin saptanması .

Nasıl tanı koyulur ?

PKOS tanısı birden fazla problemin bir kombinasyonu olduğu için , tanı koymak için  hem fizik muayene ve hastadan alınan detaylı özgeçmiş, hem doktorun yaptığı ultrason ve kan testleri (hormon testleri ) gereklidir.

PKOS'u olan bayan hastaların  adet düzenini sorgularken çoğu zaman düzensizlik, bazen aylarca adet görememe, düzensiz aralıklarla adet olma ile karşılaşırız ve  bu problem sıklıkla ergenlik döneminden beri mevcuttur. Yine bu bayanlarda çok kolay kilo alma, zor kilo verme, tüylenme, akne ( sivilce), yağlı cilt yapısı, saç dökülmesine sıklıkla rastlanır. Çoğu zaman hamile kalmada zorluk yaşama sıkıntısı vardır.Kadın hastalıkları ve doğum hekiminin yapacağı vajinal ultrasonda tipik olarak büyümüş bir yumurtalık içinde  sanki inci kolye gibi dizilmiş çok sayıda minik kistçikler saptanır. Yapılan kan testlerinde kan şekeri ve kolesterol değerleri yüksek olabilir. Hormon testlerinde erkeklik hormonu değerleri artışı saptanabilir.

PKOS'lu bayanları bekleyen sağlık riskleri nelerdir?

Düzenli olarak yumurtlayamayan bayanlarda , özellikle çocuk istenildiğinde zorlukla karşılaşma kaçınılmazdır. Zaten adet düzensizliğinin de sebebi düzensiz yumurtlama veya hiç yumurtlamama kaynaklıdır. PKOS'lu bayanlar hamile kalmak için şanslı dönemleri olan yumurtlama zamanlarını çoğu zaman bilememektedir.

Uzun vadede düzenli yumurtlamamaya bağlı vüzutta oluşan hormonal denge bozukluğu ( östrojen hormonunun progesteron hormonuyla dengelenememesi) rahim içi ( endometrium) kalınlaşmasına ve hatta kanserine yol açabilir. Bu durum genellikle 50 'li-60'lı yaşlarda karşımıza çıkmaktadır.

PKOS'lu bayanlarda "Metabolik Sendrom" da sıktır. Özellikle karın (göbek) çevresinde yağlanma artışı, obezite,yüksek tansiyon,insülin direnci/diyabet PKOS'un yol açtığı metabolik problemlerdendir ve hastları kalp ve damar hastalıklarına eğilimli yapabilir.

Erkeklik hormonu artışı nedeniyle olan akne, tüylenme, saç dökülmesi gibi problemler kişinin dış görünüş ile ilgili algısını etkileyerek özgüvende azalma ve psikolojik problemlere yol açabilir.

PKOS 'lu bayanlarda çocuk sahibi olmak için ne gibi tedaviler uygulanır?

Öncelikle eğer fazla kilosu var ise kilo vermeye sevketmek bu hastalarda çoğu zaman yüz güldürücü sonuçlara yol açmaktadır. Kilo fazlasının yumurtalık tembelliğine yol açtığı neredeyse kesindir. Ayrıca "Metformin" gibi insülin direncini azaltan bazı ilaçların da bazen hastalarda yumurtlama fonksiyonunu düzelttiği, aynı zamanda diabet ve metabolik sendrom gelişmesine engel olduğu bilinmektedir.

Bunun dışında yumurtalıkları uyaran  ve yumurtlama olmasını sağlayan ağız yolu ile kullanılan çeşitli ilaçlar mevcuttur. Mutlaka bir kadın hastalıkları ve doğum hekimi gözetiminde kullanılması gereken bu ilaçlarla yumurtlama veya gebelik elde edilemezse, iğne ile yumurtlama sağlama yöntemine geçilir. Bu iğnelerin kullanımı sırasında çok dikkatli olunmalıdır çünkü PKOS'lu bayanlar iğnelere aşırı cevap verme ( yumurtalıkların aşırı uyarılması) riskiyle karşı karşıyadırlar.

Diğer yöntemlerle gebelik elde edilemediğinde tüp bebek tedavisi bu bayanlar için bir uygun bir yöntem olabilir.

Çocuk isteği olmayan PKOS'lu bayanlarda tedavi nasıl olmalıdır?

Eğer çocuk isteği yoksa , PKOS'un, hastayı etkileyen ve rahatsızlık veren semptomlarına yönelik hormon tedavisi yapılabilir- ki bu amaçla en çok doğum kontrol haplarını kullanıyoruz. Çünkü adet düzenini çok kolay bir şekilde elde etmemizi sağlıyor, aynı zamanda tüylenme ve sivilcelenme gibi dermatolojik problemlere de çok iyi geliyor. Ayrıca elbette doğum kontrol yöntemi olarak da işe yarıyor. Başka bir deyişle, çocuk istemeyen, adetleri düzensiz ve erkeklik hormonu yüksekliği nedeniyle tüylenme, sivilcelenmesi olan bir bayan için ilk seçenek doğum kontrol hapları. Bu hastalarda da Metformin ( insülin direnci azaltıcı) in tedavide yeri büyük, hem kilo vermeyi ve böylelikle diyabet, metabolik sendrom gelişmesini engelliyor hem adet düzensizliğine iyi gelebiliyor.

Dermatolojik problemlerin kaynağı olan erkelik hormonu fazlalığı, androjen düşürücü ilaçlarla tedavi edilebiliyor. Bunu sivilce, tüylenme ve saç dökülmesi yoğun hastalarda tercih edebiliyoruz.Günümüzde Lazer epilasyon yöntemi ile bu hastalarda çok yüz güldürücü bir şekilde tüylenme azaltılabiliyor.

Sonuç olarak PKOS tedavisi her kadının şikayetlerine, ihtiyaçlarına, önceliklerine göre bireyselleştirilmelidir. Tanıyı çoğunlukla biz kadın hastalıkları hekimleri koysak da, tedavide mutlaka Endokrinoloji ve Metabolizma Uzmanları ve Dermatoloji uzmanları ile işbirliği içinde olmak gerekir. Uzun  soluklu takip ve tedavi gerektiren PKOS'un, ergenlik döneminden  60 'lı yaşlara kadar kadınları farklı şekilde etkileyebileceğini, hastalığın " kesin tedavisi" veya "mucize çözümü" diye birşeyin söz konusu olmayacağını hatırlatmakta ve yaşam tarzı değişikliğinin gerekebileceğini ( egzersiz, spor, sağlıklı beslenme, uygun diyet seçimi ) belirtmekte yarar var.

Sağlıklı günler dilerim..

Op. Dr. Deniz Gökalp Kaya

Kadın Hastalıkları ve Doğum, İnfertilite (Tüp Bebek) Uzmanı

Bağdat Caddesi Konak Apt. No:189/5 Çiftahavuzlar-Kadıköy

Tel: 0216 368 1980

denizgokalp@gmail.com

www.emasaglik.com

 

 

 

    blog comments powered by Disqus